ساعت شش صبح است و هوای مزرعه هنوز سرد. زنان و مردان روستا با سبدهای کوچک حصیری میان ردیف‌های بنفش خم شده‌اند و گل‌ها را یکی‌یکی می‌چینند. برداشت باید پیش از بالا آمدن آفتاب تمام شود؛ گلی که زیر نور باز بماند، رنگ و عطرش را زودتر از دست می‌دهد.
به گفته کشاورزان این منطقه، فصل گل‌چینی معمولاً از اواخر مهر آغاز می‌شود و سه تا چهار هفته ادامه دارد. در این مدت هر روز صبح گل‌های تازه برداشت و همان روز پاک می‌شوند؛ کلاله‌های سرخ از گلبرگ‌ها جدا و در اتاق‌هایی با تهویه مناسب خشک می‌شوند.
کار دستی، هزینه‌ای که کم نمی‌شود
یکی از کشاورزان باسابقه روستا که بیش از بیست سال زعفران کاشته، می‌گوید بزرگ‌ترین بخش هزینه‌ها دستمزد کارگران گل‌چین و پاک‌کن است: «هیچ دستگاهی هنوز نمی‌تواند کار دست را در جدا کردن کلاله انجام دهد. اگر یک روز کارگر کم داشته باشیم، گل‌ها روی زمین می‌مانند.»
هر گرم زعفرانی که به دست مصرف‌کننده می‌رسد، حاصل ساعت‌ها کار دقیق و صبورانه است؛ این را باید در قیمت هم دید.
کارشناسان کشاورزی می‌گویند استفاده از بنه‌های سالم، آبیاری به‌موقع در پاییز و نگهداری درست پس از برداشت، می‌تواند بازده هر هکتار را بدون افزایش هزینه کارگری بالا ببرد.
| مرحله | زمان تقریبی | نکته کلیدی |
|---|---|---|
| آبیاری پاییزه | اوایل مهر | شروع گل‌دهی را یکنواخت می‌کند |
| گل‌چینی | اواخر مهر تا آبان | پیش از طلوع آفتاب |
| پاک کردن و خشک کردن | همان روز برداشت | دور از نور مستقیم |
بسته‌بندی و فروش مستقیم
در سال‌های اخیر برخی از تولیدکنندگان کوچک به‌جای فروش فله به واسطه‌ها، زعفران را در بسته‌های یک و دو گرمی عرضه می‌کنند و از طریق فروشگاه‌های اینترنتی مستقیم به مشتری می‌فروشند. به گفته آن‌ها، هزینه ظرف، برچسب و مجوزهای بهداشتی هنوز برای تولیدکننده کوچک سنگین است.
نکاتی که هنگام خرید زعفران بهتر است به آن توجه کنید:
- رنگ کلاله‌ها سرخ یکدست باشد و رشته‌های زرد یا سفید زیادی نداشته باشد.
- بسته‌بندی، تاریخ تولید، نام تولیدکننده و شماره مجوز بهداشتی داشته باشد.
- زعفران را در ظرف دربسته، دور از نور و رطوبت نگهداری کنید.
کشاورزان امیدوارند با برنامه‌ریزی بهتر برای بازارهای داخلی و صادراتی، سهم بیشتری از ارزش نهایی محصول به خود تولیدکنندگان برسد.
این مطلب نمونه‌ای نمایشی برای قالب رساست و گزارش یک رویداد واقعی نیست.
پدربزرگم هم زعفران‌کار بود. صبح‌های گل‌چینی را هیچ‌وقت فراموش نمی‌کنم؛ گزارش خوبی بود.
ممنون از شما. اگر خاطره یا عکسی از آن روزها دارید، خوشحال می‌شویم برایمان بفرستید.
کاش درباره قیمت‌گذاری در بازار عمده هم بیشتر می‌نوشتید. تفاوت قیمت مزرعه تا فروشگاه خیلی زیاد است.